Bir web sitesi teklifini değerlendirirken ilk bakılan şey fiyattır. Oysa sitenin ilk yılında en çok sorun çıkaran üç konu başkadır: sürenin neden uzadığı, ilk faturadan sonra hangi giderlerin geleceği ve yollar ayrıldığında neyin kimde kaldığı. Bu yazıda üçünü sırayla ele alıyoruz; sonunda teklif alırken sorabileceğiniz kısa bir liste var.
Süre: takvimi içerik belirler
Bir sitenin ne zaman biteceğini sayfa sayısı kadar, içeriğin ne zaman hazır olduğu belirler. Tasarım ve kodlama planlanabilir işlerdir; metinler, fotoğraflar ve onaylar ise çoğu zaman sizin tarafınızda bekler. Bu yüzden süre verilirken “içerik tamamlandıktan sonra” kaydı düşülür. Bu bir kaçamak değil: metni olmayan sayfanın tasarımı tahmin üzerine yapılır ve metin geldiğinde yeniden açılır.
Bir çerçeve vermek gerekirse, bizim paketlerimizde tek sayfalık tanıtım sitesi yaklaşık 10, sekiz sayfalık kurumsal site yaklaşık 25, on beş sayfalık kapsamlı site yaklaşık 35 iş günü sürer. Her ek dil, her ek onay turu ve geciken her içerik bu süreye eklenir.
- Metinlerin parça parça gelmesi.
- Fotoğrafların çekiminin ya da seçiminin sona bırakılması.
- Karar verecek kişiye onay aşamasında ulaşılamaması.
- İş başladıktan sonra sayfa sayısının büyümesi.
Maliyet: ilk fatura ve yıllık giderler
Sitenin fiyatını en çok şunlar belirler: tasarımın hazır bir şablon üzerine mi kurulduğu yoksa markaya özel mi yapıldığı, sayfa sayısı, dil sayısı ve sitenin bir şey “yapıp yapmadığı”. Tanıtım ve iletişim sitesi ile online ödeme alan, üyelik ya da rezervasyon sistemi olan bir site aynı ürün değildir. İkincisi ayrı bir yazılım projesidir ve fiyatı da ona göre çıkar.
İlk faturadan sonra gelen giderler çoğu zaman teklifte yazmaz. Alan adı her yıl kayıt firmasına ödenir. Barındırma, yani sitenin durduğu sunucu, yıllık bir hizmettir. Yayından sonra istenen her değişiklik de bir iş kalemidir. Teklifleri karşılaştırırken bunları ilk yılın değil, üç yılın toplamı olarak düşünmek daha gerçekçi bir tablo verir.
Ucuz görünen teklif ile pahalı görünen teklif arasındaki fark çoğu zaman ikinci yılda kapanır.
Sahiplik: neyin kime ait olduğu
Sitenin en kritik parçası tasarım değil, alan adıdır. Alan adı ajansın ya da yazılımcının hesabına kayıtlıysa, yollarınız ayrıldığında sitenizi değil adresinizi kaybedersiniz; e-posta adresleriniz de çoğu zaman o alan adına bağlıdır. Alan adı her zaman sizin adınıza, sizin girebildiğiniz bir hesapta kayıtlı olmalıdır.
İkinci konu kaynak koddur. Bazı hizmetler siteyi kendi kapalı sistemlerinde kurar; site çalışır ama başka bir yere taşınamaz. Teklifte kaynak kodun size teslim edilip edilmeyeceğini sorun. Aynı soru metinler, fotoğraflar ve tasarım dosyaları için de geçerlidir.
Üçüncüsü ölçüm hesaplarıdır. Google Analytics, Search Console ve benzeri hesaplar sizin adınıza açılmalı, hizmet veren yalnız yetkili kullanıcı olarak eklenmelidir. Yıllarca biriken ziyaret verisi, sitenin kendisi kadar değerlidir.
Teklif alırken sorulacak yedi soru
- Süre ne zaman başlıyor ve hangi aşamada benim onayım gerekiyor?
- Fiyata kaç revizyon turu dahil?
- Alan adı kimin adına kaydedilecek?
- Barındırma ilk yıldan sonra ne kadar tutuyor?
- Kaynak kod ve tasarım dosyaları bana teslim edilecek mi?
- Yayından sonra küçük bir değişiklik nasıl ve hangi ücretle yapılıyor?
- Bir hata çıkarsa ne kadar süre ek ücret olmadan düzeltiliyor?
Bizim paketlerimizde bu soruların cevabı baştan yazılı: alan adı sizin adınıza kaydedilir, kaynak kod sizindir ve istediğinizde teslim edilir, ilk yıl barındırma pakete dahildir; süre, revizyon sayısı ve hata düzeltme garantisi paket sayfasında yazar. Hangi soruyu kime sorarsanız sorun, cevabı yazılı alın.
